กมธ.พัฒนาการเมืองฯ จับมือ “สมชัย” จัดเลือกตั้งก๋วยเตี๋ยว พิสูจน์บาร์โค้ดสืบย้อนผู้ลงคะแนนได้ – นักวิชาการ จี้ กกต.รับข้อเท็จจริง
คณะกรรมาธิการการพัฒนาการเมืองฯ วุฒิสภา นำโดยนายนรเศรษฐ์ ปรัชญากร ร่วมกับนายสมชัย ศรีสุทธิยากร อดีตกรรมการการเลือกตั้ง จัดกิจกรรมจำลอง “เลือกตั้งก๋วยเตี๋ยว”เพื่อทดสอบว่า บาร์โค้ดบนบัตรเลือกตั้งสามารถสืบย้อนกลับไปถึงผู้ลงคะแนนได้หรือไม่ โดยมีสมาชิกวุฒิสภา นักวิชาการ นักศึกษา ภาคประชาชน และสื่อมวลชน ร่วมสังเกตการณ์อย่างใกล้ชิด
การจำลองเปิดให้ตัวแทน 10 คนร่วมลงคะแนนในบัตรสีชมพู ซึ่งมีเมนูก๋วยเตี๋ยว 6 ตัวเลือก พร้อม “ไม่ประสงค์ลงคะแนน” และมีบาร์โค้ดกำกับด้านล่างบัตร จากนั้นมีการนับคะแนนแบบเปิดเผย พร้อมจับเวลา 20 นาที ให้ “ทีมนักสืบ” แต่ละกลุ่มถอดรหัสจากภาพถ่ายบัตรและลำดับผู้ใช้สิทธิ โดยใช้แอปพลิเคชันสแกนบาร์โค้ดและ QR Code เปรียบเทียบลำดับการหย่อนบัตร
ผลปรากฏว่า หลายทีมสามารถทายได้ถูกต้องเกือบทั้งหมด และบางทีมถอดรหัสได้ครบ 100% ภายในเวลาไม่กี่นาที โดยระบุว่า เพียงรู้ลำดับการใช้สิทธิและสแกนบาร์โค้ด ก็สามารถเชื่อมโยงได้ว่าใครเลือกตัวเลือกใด
นายสมชัยกล่าวว่า การทดลองนี้มุ่งพิสูจน์ “ความเสี่ยงเชิงระบบ” ไม่ได้ตัดสินว่าการเลือกตั้งที่ผ่านมาเป็นโมฆะ แต่ชี้ให้เห็นว่าการออกแบบบัตรลักษณะดังกล่าวอาจกระทบหลักการลงคะแนนลับ หากมีการรู้ลำดับผู้ใช้สิทธิ
ด้านนายปริญญา เทวานฤมิตรกุล รองศาสตราจารย์คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เห็นว่า กกต.ควรยอมรับข้อเท็จจริงที่พิสูจน์ได้ และประกาศชัดเจนว่าการเลือกตั้งครั้งหน้าจะไม่มีบาร์โค้ด ลักษณะนี้อีก พร้อมเสนอให้ส่งเรื่องให้ผู้ตรวจการแผ่นดินและศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยเพื่อความชัดเจน ป้องกันข้อครหาว่ารัฐบาลมาจากกระบวนการที่ไม่โปร่งใส
ขณะที่นายเจษฎ์ โทณะวณิก อดีตที่ปรึกษาคณะกรรมการร่างรัฐธรรมนูญ อธิบายว่า ความลับของการเลือกตั้งมีหลายระดับ แม้ในทางกฎหมายจะคุ้มครอง แต่หากรู้ลำดับบัตรกับผู้ใช้สิทธิ ก็อาจเปิดช่องให้เชื่อมโยงผลคะแนนได้ อย่างไรก็ดี เขามองว่ากระบวนการจริงในระบบเลือกตั้งยังมีขั้นตอนแยกหัว-หางบัตรและกลไกคุ้มครองหลายชั้น
ด้านนายสมบัติ บุญงามอนงค์ นักเคลื่อนไหวทางการเมือง ระบุว่า การทดลองครั้งนี้ทำให้เห็นเป็นรูปธรรมว่าบาร์โค้ดอาจเปิดช่องตรวจสอบย้อนหลังได้ พร้อมตั้งคำถามถึงเจตนาของ กกต. และเรียกร้องให้มีคำชี้แจงอย่างโปร่งใส
นาย นรเศรษฐ์ ย้ำว่า การจำลองทั้งหมดเป็นการศึกษาเชิงวิชาการ เพื่อประกอบรายงานของกรรมาธิการฯ เกี่ยวกับกระบวนการเลือกตั้งทั้งก่อน ระหว่าง และหลังการเลือกตั้ง โดยข้อค้นพบจะถูกรวบรวม เสนอที่ประชุมวุฒิสภาในสมัยประชุมหน้า และส่งต่อหน่วยงานที่เกี่ยวข้องพิจารณา เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดข้อสงสัยที่อาจกระทบความเชื่อมั่นในกระบวนการประชาธิปไตยไทยในอนาคต
ติดตามเนื้อหาดีๆแบบนี้ได้ที่
Facebook : https://www.facebook.com/innnews.co.th
Twitter : https://twitter.com/innnews
Youtube : https://www.youtube.com/c/INNNEWS_INN
TikTok : https://www.tiktok.com/@inn_news
LINE Official Account : @innnews
