เวลาเราไปกินข้าวในห้าง ซื้อของใช้ หรือจ่ายค่าบริการต่างๆ ตัวเลขหนึ่งที่เรามักจะเห็นพ่วงท้ายมาในใบเสร็จเสมอคือ “VAT 7%” หรือภาษีมูลค่าเพิ่ม จนหลายคนชินตาและเข้าใจไปว่านี่คืออัตราภาษีตายตัวของประเทศไทย แต่ความจริงที่ถูกซ่อนไว้ภายใต้ตัวเลข 7% นี้ คือเพดานภาษีที่แท้จริงตามกฎหมายของเรานั้นอยู่ที่ “10%” มาตั้งนานแล้ว!
วันนี้ INN News จะพาไปเจาะลึกเรื่องราวของภาษีมูลค่าเพิ่ม (Value Added Tax) ที่ไม่ได้มีแค่ในบ้านเรา แต่เป็นกลไกการเก็บรายได้ของรัฐบาลทั่วโลก มาดูกันว่าต่างประเทศเขาเก็บกันโหดแค่ไหน แล้วไทยเราจะยื้อตัวเลข 7% นี้ไปได้อีกนานเท่าไหร่?
🌍 ประเทศไหนเก็บ VAT โหดที่สุด?
หากเรากางแผนที่โลกดูอัตราภาษีมูลค่าเพิ่ม จะพบว่าแต่ละภูมิภาคมีวิธีคิดที่สะท้อนถึงระบบเศรษฐกิจและรัฐสวัสดิการของประเทศนั้นๆ อย่างชัดเจนครับ
> ยุโรป ดินแดนแห่งภาษีและสวัสดิการ
หากใครไปเที่ยวยุโรปอาจจะต้องปาดเหงื่อกับราคาสินค้า เพราะอัตราภาษีที่นี่จัดว่า “ดุเดือด” อย่างนอร์เวย์ที่เป็นแชมป์ในตารางนี้ เก็บภาษีสูงถึง 25% ตามมาด้วยสหราชอาณาจักร (UK) ที่ 20% และเยอรมนี ที่ 19% แต่อัตราที่สูงปรี๊ดนี้ก็แลกมากับรัฐสวัสดิการที่ครอบคลุมดูแลประชาชนตั้งแต่เกิดจนตาย
> เอเชีย อัตราแข่งขันเพื่อเศรษฐกิจ
ขยับมาดูฝั่งเอเชียและเพื่อนบ้านเรา อัตราจะดูเป็นมิตรขึ้นมาหน่อย อย่างญี่ปุ่น และเกาหลีใต้ ปัจจุบันเก็บอยู่ที่ 10% ส่วนศูนย์กลางการเงินอย่างสิงคโปร์ ขยับขึ้นมาอยู่ที่ 9% และที่ขาดไม่ได้คือฮ่องกง ที่ยังคงครองใจนักท่องเที่ยวด้วยอัตรา VAT 0% ดึงดูดเม็ดเงินจากการจับจ่ายใช้สอยได้อย่างมหาศาล
🇻🇳 เจาะเพื่อนบ้านอาเซียน และกรณีศึกษา “เวียดนาม”
หันมามองประเทศเพื่อนบ้านที่มีพรมแดนหรือเศรษฐกิจใกล้เคียงกับเรา อย่างลาว ปัจจุบันเรียกเก็บที่ 10% (เพิ่งปรับขึ้นจาก 7% เพื่อหารายได้เข้าประเทศ) เช่นเดียวกับกัมพูชาที่เก็บ 10% แต่ที่น่าสนใจคือ “เวียดนาม” ตามกฎหมายเวียดนามกำหนด VAT ไว้ที่ 10% แต่ด้วยภาวะวิกฤตเศรษฐกิจที่ยืดเยื้อมาตั้งแต่ช่วงโควิด-19 รัฐบาลเวียดนามจึงงัดมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจด้วยการหั่น VAT ลงเหลือ 8% สำหรับสินค้าและบริการหลายรายการ เพื่อจูงใจให้คนกล้าควักกระเป๋าจ่าย ซึ่งมาตรการนี้ได้ถูกขยายเวลาลากยาวไปจนถึงวันที่ 31 ธันวาคม 2569 เลยทีเดียว
🇹🇭 กลับมาที่ไทย… แล้ว 10% จะมาเมื่อไหร่?
ความจริงที่หลายคนอาจลืมไปแล้ว คือประเทศไทยได้กำหนดอัตราเพดาน VAT ไว้ที่ 10% มาตั้งแต่ปี พ.ศ. 2528 ตามประมวลรัษฎากร แต่รัฐบาลในแต่ละยุคสมัยเข้าใจถึงภาระค่าครองชีพของประชาชน จึงได้ใช้อำนาจออกพระราชกฤษฎีกาเพื่อลดหย่อน และตรึงอัตราไว้ที่ 7% เรื่อยมา แล้วรู้หรือไม่ว่าใน VAT 7% ที่เราจ่ายไปนั้น แบ่งเป็นส่วนที่เข้ากระเป๋ารัฐบาลส่วนกลาง 6.3% และส่วนที่กันไว้ให้ท้องถิ่นอีก 0.7% อีกด้วย
คำถามสำคัญคือ “เราจะโดนเก็บ 10% เมื่อไหร่?”
ตามมติ คณะรัฐมนตรีล่าสุด และพระราชกฤษฎีกา (ฉบับที่ 799) รัฐบาลได้ไฟเขียวให้คง VAT ไว้ที่ 7% จนถึงวันที่ 30 กันยายน 2569 นั่นหมายความว่า หากพอถึงช่วงเวลานั้นแล้ว รัฐบาลไม่มีมติให้ต่ออายุการลดหย่อนออกไปอีก ในเช้าวันที่ 1 ตุลาคม 2569 ประเทศไทยจะกลับไปใช้ VAT ที่ 10% โดยอัตโนมัติทันที! ซึ่งเรื่องนี้ถือเป็น “ไพ่ตาย” ทางเศรษฐกิจที่ทุกรัฐบาลต้องชั่งน้ำหนักให้ดี ระหว่างการหารายได้เข้าประเทศเพิ่มขึ้น กับการรักษากำลังซื้อของประชาชนไม่ให้ชะงักงัน
