เยาวชนสตูล ร่วมสืบสานวิถีชาวนา เรียนรู้ตั้งแต่เก็บเกี่ยว ใช้แกะ ภูมิปัญญาชาวบ้าน มานาน 100 ปี สู่การแปรรูป ตำข้าวเม่า ของอร่อย
นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 จากโรงเรียนพิมานพิทยาสรรค์จำนวน 38 คน ได้มีโอกาสเรียนรู้วิถีชีวิตชาวนาผ่านการแข่งขันเก็บเกี่ยวข้าวด้วย “แกะ” เครื่องมือพื้นบ้านที่สืบทอดมาแต่โบราณ โดยมีนายหร่ออ๊บมุเส็มสะเดา นายอำเภอท่าแพ นางสาวกำไลทิพย์ เศรษฐ์ วิชัย เกษตรจังหวัดสตูล นายอารีย์ โส๊ะสันสะ เกษตรอำเภอท่าแพ และชาวบ้านในชุมชนร่วมลงแขกเก็บเกี่ยวไปพร้อมกัน
โดยใช้อุปกรณ์แบบโบราณ ที่ใช้ แกะ แกะ เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้าวของทางภาคใต้ ประกอบด้วยเหล็กที่ถูกตีให้บาง ฝังยึดในแผ่นไม้กระดานบางๆ รูปคางหมู มีด้ามไม้ไผ่สำหรับใช้นิ้วเกี่ยวจับเวลาเก็บใช้นิ้วชี้เกี่ยวดึงรวงข้าวเพื่อให้คมมีด หรือตาแกะตัดรวงข้าวขาดทีละรวงๆ ในอดีตชาวนาทางภาคใต้ใช้แกะเก็บข้าวทีละรวง เอามาผูกมัดกันเป็น “เรียง” ที่เรียกว่า “เรียงข้าว”
เพื่อคัดเลือกข้าวทีละรวงเก็บไว้ปลูกทำพันธุ์ และใช้เก็บข้าวในนาที่ต้นข้าวล้มไม่สามารถใช้รถเกี่ยวข้าวลงเกี่ยวได้ การเก็บข้าวด้วยแกะต้องใช้เวลาและแรงคน โดย 1 ไร่ หากเก็บเพียง 1 คนจะใช้เวลาในการเก็บ 1 สัปดาห์ จึงมีประเพณีลงแขกเกี่ยวข้าว ปัจจุบันหาชาวนาที่เก็บข้าวด้วยแกะได้น้อยเต็มที
จากนั้นเพื่อสืบสานภูมิปัญญาการทำข้าวเม่า หลังจากเก็บเกี่ยวข้าวเสร็จ ผู้ร่วมงานได้เรียนรู้กระบวนการทำข้าวเม่าแบบดั้งเดิม เริ่มจากการคั่วข้าวเหนียว ตำในครก และฟัดด้วยกระด้ง ก่อนนำไปแปรรูปเป็นเมนูพื้นบ้าน “ข้าวเม่าคลุกมะพร้าวอ่อน” ที่ใช้ส่วนผสมจากวัตถุดิบในท้องถิ่น
นางสาวชนกสุดา เจริญศิลป์ และนายธนกฤต เพชรสงค์ นักเรียน ชั้น ม.6 โรงเรียนพิมานพิทยาสรรค์ เปิดเผยว่า “แม้จะเป็นคนสตูลแต่ไม่เคยมีโอกาสได้สัมผัสกับการเก็บเกี่ยวข้าวมาก่อนการได้มาเรียนรู้วันนี้ทำให้ภูมิใจในภูมิปัญญาท้องถิ่นของเรา และเห็นศักยภาพในการพัฒนาต่อยอดเป็นวิสาหกิจชุมชน”
ด้าน นางรำไพ สตันน๊อด ประธานกลุ่มวิสาหกิจชุมชนกลุ่มแปรรูปผลผลิตบ้านนาโต๊ะขุน เล่าถึงที่มาของโครงการว่า เกิดจากแนวคิดในการใช้ประโยชน์พื้นที่ว่างหลังการโค่นยางพารา โดยหันมาปลูกข้าวเหนียวดำเพื่อสืบสานวัฒนธรรมดั้งเดิมของชุมชน
ติดตามเนื้อหาดีๆแบบนี้ได้ที่
Facebook : https://www.facebook.com/innnews.co.th
Twitter : https://twitter.com/innnews
Youtube : https://www.youtube.com/c/INNNEWS_INN
TikTok : https://www.tiktok.com/@inn_news
LINE Official Account : @innnews
