15 ปี “ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ”:  15 งานวิจัยเด่นบนเส้นทางNANOVATION

แม้คำว่า “นาโน” ในรากศัพท์ภาษากรีกจะสื่อความหมายถึง “สิ่งเล็กๆ”  แต่ในมุมด้านวิทยาศาสตร์ “สิ่งเล็กๆ” ที่เรียกว่า “นาโนเทคโนโลยี”นี้ คืออีกหนึ่งความหวังสำหรับอนาคตที่ดีกว่าของมนุษยชาติ
“นาโน” เริ่มเป็นคำที่คุ้นหูคุ้นตาในปัจจุบัน และยังคงสร้างความ “ว้าว” ในตลาดของผู้บริโภคอยู่เสมอ ด้วยคุณสมบัติที่แปลกใหม่อันเกิดจาก “นาโนเทคโนโลยี”  ซึ่งเป็นเทคโนโลยีประยุกต์แขนงหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการจัดการ การสร้าง การสังเคราะห์ วัสดุหรืออุปกรณ์ในระดับของอะตอมที่เล็กมากๆ ขนาด 1-100 นาโนเมตร (1 นาโนเมตร จะมีขนาดเล็กกว่าเส้นผ่านศูนย์กลางของเส้นผมมนุษย์ประมาณ 8 หมื่นถึง 1 แสนเท่า )เพื่อทำให้วัสดุหรืออุปกรณ์ต่างๆ มีคุณสมบัติที่พิเศษขึ้น  มีประโยชน์มากขึ้น และที่สำคัญมีมูลค่าเพิ่มมากขึ้น

เมื่อ 15 ปีก่อน “ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ”  ได้ก่อตั้งขึ้นในประเทศไทยเพื่อรับมอบภารกิจหลักในการสร้าง สนับสนุน และส่งเสริมศักยภาพของนาโนเทคโนโลยี ตลอดจนเผยแพร่ความรู้ให้กับสังคม ถ่ายทอดเทคโนโลยีสู่ภาคอุตสาหกรรม และสร้างความตระหนัก ความรู้ ความเข้าใจให้กับประชาชนในประเทศให้มีความพร้อมในการรับข่าวสารข้อมูลนาโนเทคโนโลยีทั้งในปัจจุบันและอนาคต

NANOVATION

15 ปี บนเส้นทางเทคโนโลยีสายนี้  “ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ” ได้ดำเนินการวิจัยในด้านต่าง ๆ เพื่อส่งเสริมการพัฒนาด้านเศรษฐกิจและสังคม อันได้แก่ การวิจัยด้านการเกษตรและสิ่งแวดล้อม โดยการประยุกต์ใช้นาโนเทคโนโลยีการดัดแปลงโครงสร้างและพื้นผิว รวมทั้งการ พัฒนาวัสดุนาโนคอมพอสิต (Nanocomposites)

การวิจัยด้านการพัฒนาวัสดุนาโนและวิศวกรรมระบบนาโน ซึ่งมุ่งพัฒนาและแบบ วัสดุ โครงสร้างและระบบในระดับนาโนด้วยวิธีการคำนวณทางเคมีคอมพิวเตอร์ผ่านการสร้างแบบจำลองและการประเมินเชิงวิศวกรรมผ่านการสร้างต้นแบบและระบบนำร่องสำหรับการประยุกต์ใช้งานในด้านพลังงาน ตัวเร่งปฏิกิริยาประสิทธิภาพสูงและระบบตรวจวัดแบบจำเพาะ เพื่อความยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม

การวิจัยด้านนาโนเพื่อชีวิตและสุขภาพ ซึ่งมุ่งวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีด้านการตรวจวินิจฉัย โดยใช้โมเลกุลเป้าหมาย การพัฒนาเทคโนโลยีระบบนำส่งยาชนิดใหม่และเวชสำอางจากการใช้ประโยชน์ด้วยสารจากธรรมชาติและสมุนไพรไทย เพื่อการประยุกต์ทางด้านการแพทย์ สาธารณสุขและเวชสำอาง

การวิจัยด้านมาตรวิทยานาโนวิเคราะห์และวิศวกรรม ซึ่งมุ่งวิจัยและพัฒนาทางด้านมาตรวิทยาและความปลอดภัยทางด้านนาโนเทคโนโลยี การให้บริการวิเคราะห์ทดสอบระดับนาโน การพัฒนาต้นแบบงานวิจัยเชิงวิศวกรรม เพื่อเป็นรากฐานในการสร้างความเชื่อมั่นให้กับภาคการผลิตสินค้าและบริการในด้านคุณภาพและมาตรฐานต่างๆ ในระดับสากล

การวิจัยด้านวัสดุนาโนเฉพาะทางและนาโนเทคโนโลยีขั้นสูง ซึ่งมุ่งพัฒนาวัสดุนาโนเฉพาะทางเพื่อให้มีคุณสมบัติพิเศษเฉพาะด้านที่มุ่งเน้น การประยุกต์ใช้งานด้านผลิตภัณฑ์สิ่งทอ ผลิตภัณฑ์ในครัวเรือน การพัฒนาสารเคลือบเพื่อการประยุกต์ในกลุ่มอุตสาหกรรมต่างๆ รวมถึงการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อเพิ่มคุณภาพชีวิตที่ดี

ในทางปฏิบัติ งานวิจัยจาก “ศูนย์นาโนเทค” สามารถนำไปประยุกต์ใช้กับภาคอุตสาหกรรมที่หลากหลายอาทิ  การปรับปรุงคุณภาพปุ๋ย อาหารพืชและสัตว์ รวมทั้ง การเพิ่มประสิทธิภาพระหว่างการเพาะปลูก โดยพัฒนาวิธีการกักเก็บและนำส่งสารสำคัญต่าง ๆ เช่น เชื้อจุลินทรีย์ สารอาหารและสารเคมีที่ใช้ในการเกษตร เพื่อเพิ่มผลผลิตและลดการใช้สารสำคัญ

นอกจากนี้  ยังมีการประยุกต์ใช้นาโนเทคโนโลยีเพื่อพัฒนาการสกัดสารสำคัญจากสมุนไพร และวิธีกักเก็บสารสำคัญต่าง ๆ สำหรับเพิ่มประสิทธิภาพของเครื่องสำอาง และการประเมินความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์รวมทั้ง ยังมีการเพิ่มคุณสมบัติพิเศษให้กับสิ่งทอ เช่น กลิ่นหอม สะท้อนน้ำ หน่วงไฟ ป้องกันแบคทีเรีย ดูแลรักษาง่ายลดความร้อน เป็นต้น

ในด้านนวัตกรรมอาหาร  ได้มีการพัฒนาวิธีกักเก็บสารสำคัญ วิตามิน รสและกลิ่นเพื่อเพิ่มคุณสมบัติของผลิตภัณฑ์ รวมทั้งออกแบบขั้นตอนผสมนาโนเทคโนโลยีเข้ากับกระบวนการผลิตเดิม  ขณะที่ในภาคพลังงาน ก็มีการประยุกต์ใช้งานวิจัยในการพัฒนาแหล่งพลังงานทางเลือก เช่น Solar cell ไฮโดรเจนและเซลล์เชื้อเพลิง รวมทั้งการผลิตไบโอดีเซลสะอาด โดยใช้ตัวเร่งปฏิกิริยานาโน เป็นต้น

15 ปี ในการพัฒนานวัตกรรมนาโนของ “ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ”จึงตกผลึกเป็นนิยามคำว่า “NANOVATION”  ซึ่งเป็นการประสานกันระหว่างNANO และ INNOVATION  ที่สะท้อนถึงการประยุกต์ใช้นาโนเทคโนโลยีเพื่อสร้างสรรค์นวัตกรรมใหม่ ๆ เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งด้านเศรษฐกิจและสังคมของประเทศร่วมกับการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน

NANO THAILAND 2018

 

ในโอกาสครบรอบ 15 ปี“ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ”  ได้ร่วมเป็นเจ้าภาพจัดงานประชุมวิชาการนานาชาติด้านนาโนเทคโนโลยีของประเทศไทย ครั้งที่ 6 (NanoThailand2018) ในหัวข้อ “From Frontier Research to Innovation and Commercialization” ระหว่างวันที่ 12-14 ธันวาคม 2561 ณ อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จ.ปทุมธานี เพื่อส่งเสริมและสนับสนุนการใช้นาโนเทคโนโลยีเพื่อเป็นพื้นฐานที่สำคัญในการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคม สามารถช่วยให้ประเทศสร้างรายได้จากการสร้างสรรค์นวัตกรรมสู่การพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน โดยภายในงานได้มีการจัดกิจกรรมพิเศษต่างๆ มากมาย เพื่อแสดงให้เห็นถึงศักยภาพและขีดความสามารถในเชิงการวิจัยและพัฒนาทางด้านนาโนเทคโนโลยีของประเทศ จากการร่วมมือกันระหว่างหน่วยงานทุกภาคส่วนไม่ว่าจะเป็นมหาวิทยาลัยเครือข่าย สมาคมนาโนเทคโนโลยีฯ รวมไปถึงกิจกรรมการแลกเปลี่ยนทางวิชาการจากวิทยากรนานาประเทศ

ดร.วรรณี ฉินศิริกุล ผู้อำนวยการศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติคนปัจจุบัน เล่าว่า  “การจัดงาน NanoThailand2018และกิจกรรมพิเศษในวาระครบรอบ 15 ปี ในครั้งนี้ มีกระแสตอบรับดี ถือเป็นการช่วยกระตุ้นให้เกิดการแลกเปลี่ยนข้อมูลทางวิชาการและผลงานวิจัย และสร้างโอกาสให้เกิดความร่วมมือทั้งในระดับประเทศและนานาชาติ ซึ่งผลที่ได้จากการประชุมในครั้งนี้จะเป็นประโยชน์ต่อทุกภาคส่วนในการนำความรู้ด้านนาโนเทคโนโลยีไปประยุกต์ใช้ เพื่อร่วมสร้างสรรค์นวัตกรรมและนำไปสู่การพัฒนาประเทศด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี  ซึ่งสอดคล้องกับนโยบายไทยแลนด์ 4.0 ของประเทศ”

15 ปี 15 Best Things

 

ตัวเลข 15 ปีของวาระครบการก่อตั้งศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ  ยังต่อยอดไปสู่  “โครงการนาโนเทค 15 ปี 15 Best Things” ซึ่งเป็นการรวบรวมผลงานภายใต้โครงการวิจัยและพัฒนา การดำเนินงานโครงการต่างๆ ทั้งในเชิงของผลงานด้านการวิจัย การพัฒนากำลังคน และความร่วมมือกับหน่วยงานพันธมิตรที่ได้คัดสรรมาแล้วจำนวนทั้งสิ้น 15 โครงการมานำเสนอในรูปแบบนิทรรศการแสดงผลงาน เพื่อแสดงให้เห็นถึงศักยภาพในเชิงการพัฒนานวัตกรรมและความเป็นเลิศทางด้านนาโนเทคโนโลยีที่สร้างผลกระทบต่อเศรษฐกิจและสังคมของประเทศ โดยแบ่งออกเป็นผลงาน 3 ด้านได้แก่ 1.งานวิจัยและพัฒนาเชิงประยุกต์ด้านนาโนเทคโนโลยี 2.ความร่วมมือกับเครือข่ายพันธมิตร และ 3.การพัฒนากำลังคน

ทั้งนี้ ผลงานจากการวิจัยและพัฒนาและการดำเนินงานภายใต้โครงการ 15 ปี 15 Best Thingsได้แก่

  1. งานวิจัยเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพพืชสมุนไพรไทย
  2. การพัฒนานวัตกรรมนาโนเพื่อผลิตภัณฑ์สุขภาพ
  3. งานวิจัยด้านการแพทย์
  4. งานวิจัยด้านการเกษตร
  5. การพัฒนาผลิตภัณฑ์อาหาร และอาหารเสริม
  6. การพัฒนาตัวเร่งปฏิกิริยาเพื่อใช้ในอุตสาหกรรมเชื้อเพลิงชีวภาพและเคมีชีวภาพ
  7. การพัฒนานาโนเทคโนโลยีเพื่อคุณภาพน้ำ
  8. การพัฒนาเทคโนโลยีสารเคลือบในอุตสาหกรรม
  9. การพัฒนาสิ่งทอและกระบวนการขึ้นรูปเส้นใย
  10. การพัฒนาเซ็นเซอร์เพื่อการตรวจวัดคุณภาพอาหารและอากาศ
  11. การวิเคราะห์ทดสอบทางนาโนเทคโนโลยีขั้นสูง
  12. ความร่วมมือในการจัดทำมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรมด้านนาโนเทคโนโลยีและฉลากนาโน(NanoQ)
  13. การดำเนินงานกับเครือข่ายพันธมิตร
  14. การฝึกอบรมวิทยากรเครือข่ายนาโนเทคโนโลยีและการพัฒนาเยาวชน
  15. การสนับสนุนทรัพยากรบุคคลในการผลิตบัณฑิตนาโนเทคโนโลยี

เส้นทางสาย NANOVATION ของ “ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ” ยังคงทอดยาวไปไม่สิ้นสุด และยังคงขับเคลื่อนไปข้างหน้าในการพัฒนานวัตกรรมนาโนเพื่อเศรษฐกิจและสังคม สู่อนาคตที่ดีกว่าอย่างยั่งยืน

 

ข่าวน่าสนใจ

Close